Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Ελληνικής Γλώσσας, 9 Φεβρουαρίου, στο Α΄ Αρσάκειο Δημοτικό Σχολείο Ψυχικού υλοποιήθηκαν ποικίλες δράσεις σε όλες τις τάξεις. Οι μαθητές και οι μαθήτριες προσέγγισαν δημιουργικά τον πλούτο, τη διαχρονικότητα και τη ζωντάνια τής Ελληνικής Γλώσσας μέσα από βιωματικές δραστηριότητες, ομαδικές εργασίες και διαθεματικές προσεγγίσεις.
Με ενθουσιασμό, συνεργασία και φαντασία, τα παιδιά ανακάλυψαν ότι οι λέξεις δεν είναι απλώς μέσα επικοινωνίας, αλλά είναι φορείς ιστορίας, πολιτισμού και αξιών.
Α΄ Τάξη
Οι μαθητές και οι μαθήτριες της Α΄ τάξης συμμετείχαν στη βιωματική δράση «Οι λέξεις ταξιδεύουν στον χρόνο».
Κάθε παιδί ανέλαβε τον ρόλο μιας λέξης είτε από την αρχαία είτε από τη νέα Ελληνική Γλώσσα. Οι μαθητές έπρεπε να αναζητήσουν το «ταίρι» της λέξης τους μεταξύ των συμμαθητών τους. Μέσα από την παρατήρηση και τη συνεργασία, τα παιδιά ανακάλυπταν ότι πολλές σύγχρονες λέξεις έχουν ρίζες βαθιά στο παρελθόν.
Αφού σχηματίστηκαν τα ζευγάρια, οι μαθητές συνέβαλαν όλοι μαζί στη δημιουργία μιας ομαδικής κατασκευής. Οι λέξεις αποτυπώθηκαν σε ένα μεγάλο εικαστικό έργο, όπου οι Αρχαίες Ελληνικές λέξεις συνδέθηκαν με τις αντίστοιχες Νεοελληνικές,φανερώνοντας με συμβολικό τρόπο τη συνέχεια και τη ζωντάνια της Ελληνικής Γλώσσας μέσα στον χρόνο.
Β΄ Τάξη
Οι μαθητές και οι μαθήτριες της Β΄ τάξης ταξίδεψαν στη μαγεία των Ελληνικών μέσα από εκπαιδευτικό βίντεο και συζήτηση για τη διαχρονική αξία της γλώσσας μας. Πάνω σε χρωματιστά χαρτόνια έγραψαν τον τίτλο «Οι λέξεις ταξιδεύουν», ανακάλυψαν και κατέγραψαν ελληνικές λέξεις που χρησιμοποιούνται σε άλλες γλώσσες, καθώς και όρους με ελληνική ρίζα στην τεχνολογία και τις επιστήμες.
Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στη δημιουργία δύο «Δέντρων των λέξεων»: ενός με λέξεις συναισθημάτων και ενός με λέξεις εμπνευσμένες από τις εποχές του χρόνου, στο πλαίσιο του προγράμματός τους στα Εργαστήρια Δεξιοτήτων. Μέσα από τις δράσεις αυτές τα παιδιά κατανόησαν τη γλώσσα ως πολύτιμο θησαυρό που αξίζει να αγαπάμε και να καλλιεργούμε.
Γ΄ Τάξη
Οι μαθητές και οι μαθήτριες της Γ΄ τάξης συμμετείχαν σε μια δημιουργική δράση, φτιάχνοντας ένα όμορφο “δέντρο” με λέξεις της Ελληνικής Γλώσσας. Η κάθε λέξη έφερε τη δική της ιστορία, το δικό της χρώμα, καθιστώντας το “δέντρο” ζωντανό και γεμάτο φαντασία. Η δραστηριότητα αυτή είχε ως στόχο οι μαθητές να εντοπίσουν και να κατανοήσουν την έννοια των λέξεων, αναζητώντας τες στο λεξικό, να αναπτύξουν το λεξιλόγιό τους και να αντιληφθούν τη σημασία της Ελληνικής Γλώσσας μέσω της δημιουργικότητας και της συνεργασίας. Παράλληλα, αξιοποίησαν ψηφιακό εκπαιδευτικό υλικό από την πλατφόρμα e-arsakeio, προσεγγίζοντας τη γλώσσα με σύγχρονο και διαδραστικό τρόπο.
Δ΄ Τάξη
Οι μαθητές και οι μαθήτριες της Δ΄ τάξης, εμπνευσμένοι από το μάθημα της Ιστορίας για το αρχαίο σχολείο, χωρίστηκαν σε ομάδες «γραμματιστών», «κιθαριστών» και «παιδοτριβών». Αξιοποιώντας βιβλία και άρθρα, κάθε ομάδα αναζήτησε και κατέγραψε λέξεις της Ελληνικής Γλώσσας σχετικές με την ειδικότητά της. Τα παιδιά συνεργάστηκαν, ερεύνησαν και παρουσίασαν τις πολύτιμες πληροφορίες που συνέλεξαν στους συμμαθητές τους. Στο τέλος, κατέγραψαν τις λέξεις που βρήκαν σε ένα χαρτόνι, “χτίζοντας” με αυτόν τον τρόπο το σχολείο της αρχαιότητας κι εμπλουτίζοντας τις γνώσεις και το λεξιλόγιό τους.
Ε΄ Τάξη
Οι μαθητές και οι μαθήτριες της Ε΄ τάξης συζήτησαν στην τάξη για τη σημασία αυτής της Παγκόσμιας Ημέρας και ανακάλυψαν, μέσα από δράσεις που υλοποίησαν, τη διαχρονική αξία της Ελληνικής Γλώσσας. Αρχικά, επεξεργάστηκαν φράσεις διεθνών προσωπικοτήτων που αναγνώριζαν τη σπουδαιότητα της Ελληνικής Γλώσσας. Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στην ομιλία του Ξενοφώντα Ζολώτα, όπου οι μαθητές υπογράμμισαν τις αγγλικές λέξεις και αναζήτησαν τις αντίστοιχες ελληνικές.Στη συνέχεια, μέσα από μύθο του Αισώπου στα Αρχαία Ελληνικά, εντόπισαν λέξεις που χρησιμοποιούμε ακόμη και σήμερα, κατανοώντας έτσι τη συνέχεια και τη ζωντάνια της γλώσσας μας στο πέρασμα των αιώνων. Επίσης, με τη βοήθεια του λεξικού τους, βρήκαν τη σύγχρονη σημασία λέξεων που προέρχονται από τα Αρχαία Ελληνικά, ενώ ανακάλυψαν και ελληνικές λέξεις που χρησιμοποιούνται στην ιατρική ορολογία, αντιλαμβανόμενοι τη συμβολή της ελληνικής γλώσσας στις επιστήμες.
Χωρισμένοι σε ομάδες, εντόπισαν λέξεις ελληνικής προέλευσης που χρησιμοποιούνται σε ξένες γλώσσες. Κάθε ομάδα επέλεξε μία από αυτές και συνέκρινε τη μορφή, τη σημασία και τη χρήση της στην ελληνική και στις άλλες γλώσσες. Παράλληλα, βρήκαν τη σημασία σύνθετων λέξεων των οποίων και τα δύο συνθετικά προέρχονται από την Αρχαία Ελληνική, κατανοώντας τον τρόπο δημιουργίας και εξέλιξής τους. Επιπλέον,μέσα από διαδραστική άσκηση στην πλατφόρμα Wordwall, τα παιδιά εμπέδωσαν τις γνώσεις τους με παιγνιώδη τρόπο.Τέλος, στο μάθημα των Ελληνικών εξασκήθηκαν στην εύρεση ομώνυμων και παρώνυμων λέξεων και στον εντοπισμό των διαφορών στην ερμηνεία τους, ανακαλύπτοντας με αυτόν τον τρόπο τον πλούτο και τη δυναμική της Γλώσσας μας.
ΣΤ΄ Τάξη
Οι μαθητές και οι μαθήτριες της ΣΤ΄ τάξης κατανόησαν τη σύνδεση του εορτασμού τής Ελληνικής Γλώσσας παγκοσμίως με τον εθνικό ποιητή των Ελλήνων, καθώς η 9η Φεβρουαρίου είναι η Ημέρα Μνήμης του Διονυσίου Σολωμού, αφού πρόκειται για την ημέρα εκδημίας του. Επεξεργάστηκαν το ποίημα «Οι Ελεύθεροι Πολιορκημένοι», ένα από τα σημαντικότερα έργα του εθνικού μας ποιητή, το οποίο είναι αφιερωμένο στην ηρωική Έξοδο του Μεσολογγίου. Μελετώντας τα σχετικά αποσπάσματα, εντυπωσιάστηκαν από τον αριστοτεχνικό τρόπο με τον οποίο ο Σολωμός αποδίδει την τραγική κατάσταση των Μεσολογγιτών λίγο πριν από την Έξοδο.
Στη συνέχεια, χωρίστηκαν σε ομάδες και δημιούργησαν οικογένειες λέξεων με τις λέξεις γενναιότητα, δόξα, άνθρωπος. Ανέλυσαν τα συνθετικά σύνθετων λέξεων σχετικών με το ποίημα των Ελεύθερων Πολιορκημένων και αναζήτησαν στο λεξικό λέξεις που αποτυπώνουν όλα όσα βίωναν οι πολιορκημένοι, τα συναισθήματά τους και την πάλη που γινόταν μέσα τους. Οι λέξεις που κατέγραψαν έγιναν συννεφόλεξα, με τη βοήθεια της εφαρμογής WordArt.com. Επεξεργάστηκαν, επίσης, με το μοντέλο της διαφοροποιημένης διδασκαλίας Frayer, τις λέξεις ελευθερία, καθήκον, πειρασμός και έξοδος και διατύπωσαν τους ορισμούς των λέξεων αυτών, τα χαρακτηριστικά των εννοιών τους, παραδείγματα και μη παραδείγματα στη ζωή των πολιορκημένων του Μεσολογγίου.
Στην αίθουσα των τάμπλετ οι μαθητές ασχολήθηκαν με τις διαδραστικές ασκήσεις που είναι αναρτημένες στην πλατφόρμα e-arsakeio. Διάβασαν μύθους του Αισώπου γραμμένους στα Αρχαία Ελληνικά και αντιστοίχισαν λέξεις της Νέας Ελληνικής Γλώσσας με τις αρχαίες λέξεις στα κείμενα των μύθων. Τέλος, ενθουσιάστηκαν με το δωμάτιο απόδρασης «Ο Φύλακας των Λέξεων», ένα διαδραστικό παιχνίδι που τους βοήθησε να καταλάβουν την αξία και την ιστορία της Ελληνικής Γλώσσας.
Επιπλέον, στο μάθημα της Φυσικής συμμετείχαν σε ένα βιωματικό παιχνίδι, συνδυάζοντας την αναζήτηση στο λεξικό και τη χρήση της τεχνητής νοημοσύνης. Χωρίστηκαν σε ομάδες και μέσα σε συγκεκριμένο χρονικό διάστημα η κάθε ομάδα έπρεπε να αναζητήσει όρους Φυσικών Επιστημών, χρησιμοποιώντας το “Λεξικό για το Σχολείο και το Γραφείο” του καθηγητή Γλωσσολογίας και Προέδρου των Αρσακείων Σχολείων κ.Γ.Μπαμπινιώτη. Τα παιδιά, αφού κατέγραφαν την επεξήγηση του όρου, έκαναν παντομίμα, με στόχο οι μαθητές της άλλης ομάδας να βρουν τη λέξη. Ο βαθμός δινόταν στην ομάδα μόνο αν έβρισκε ένα παράδειγμα από την καθημερινότητα χωρίς να περιλαμβάνεται μέσα η λέξη. Για τον σκοπό αυτό οι μαθητές αξιοποίησαν την τεχνητή νοημοσύνη, προκειμένου να τους προτείνει διάφορες φράσεις και να επιλέξουν την καταλληλότερη.
