Μια ζωντανή αναδρομή στην ιστορία. Ο ρόλος των Αρσακείων – Τοσιτσείων Σχολείων στη διαχρονία της ελληνικής εκπαίδευσης
Με ιδιαίτερη επιτυχία και πρωτοτυπία πραγματοποιήθηκε φέτος η Εορτή των Τριών Ιεραρχών, στις 30 Ιανουαρίου 2026, προσφέροντας στους μαθητές, τις μαθήτριες και τους εκπαιδευτικούς των Αρσακείων-Τοσιτσείων Γυμνασίων και Λυκείων Εκάλης μια βαθιά παιδαγωγική εμπειρία, αφιερωμένη όχι μόνο στον δάσκαλο, αλλά και στη διαχρονική εξέλιξη της εκπαίδευσης.
Η ιδιαιτερότητα του φετινού εορτασμού έγκειται στη στοχαστική αναδρομή των εθνικών εκπαιδευτικών συστημάτων, τα οποία, από τον 19ο αιώνα έως και πρόσφατα, στόχευαν κυρίως στη διαμόρφωση πολιτών με ομοιόμορφη εθνική και κοινωνική συνείδηση, έμφαση στην πειθαρχία, την υπακοή και τη συμμόρφωση. Μέσα από λογοτεχνικά κείμενα και ιστορικές αναφορές αναδείχθηκε η εικόνα του σχολείου του παρελθόντος, όπου ο δάσκαλος λειτουργούσε συχνά ως φορέας εξουσίας και ο μαθητής ως παθητικός δέκτης.
Σημαντικό σημείο της αφήγησης αποτέλεσε το πέρασμα στις δεκαετίες του 1960 και 1970, οι οποίες σηματοδότησαν μια ριζική μετατόπιση στον τρόπο που αντιλαμβανόμαστε την παιδεία: από την αυστηρή, ιεραρχική εκπαίδευση σε ένα φιλελεύθερο και δημοκρατικό εκπαιδευτικό όραμα, βασισμένο στην ισότητα, την ελευθερία έκφρασης και τη συμμετοχή όλων. Το μήνυμα αυτής της εποχής αποδόθηκε με ιδιαίτερη ένταση μέσα από το τραγούδι “Another Brick in the Wall” των Pink Floyd, που ανέδειξε τον κίνδυνο της απρόσωπης, μαζικής εκπαίδευσης.
Η μουσική πλαισίωση της γιορτής, με το τραγούδι «Δάσκαλε, σμίλεψε ψυχές», επανέφερε στο προσκήνιο τον ανθρωπιστικό ρόλο του εκπαιδευτικού, συνδέοντας τη σύγχρονη παιδαγωγική σκέψη με το διαχρονικό όραμα των Τριών Ιεραρχών: μια παιδεία που καλλιεργεί τον νου, το ήθος και την ψυχή.
Φτάνοντας στο σήμερα, ο εορτασμός ανέδειξε ότι η σύγχρονη εκπαίδευση καλείται να διαμορφώσει πολύπλευρες προσωπικότητες, ικανές να ανταποκριθούν στις ραγδαίες αλλαγές που επιφέρουν η τεχνολογία, η παγκοσμιοποίηση και οι «ταξιδεύουσες» πολιτικές, καθώς και οι κοινωνικές προκλήσεις. Ο στόχος πλέον δεν είναι η ομοιομορφία, αλλά η κριτική σκέψη, η δημιουργικότητα, η ενσυναίσθηση και η προσαρμοστικότητα.
Σε αυτό το πλαίσιο, τα Αρσάκεια-Τοσίτσεια Σχολεία της Φιλεκπαιδευτικής Εταιρείας κατέχουν διαχρονικά σημαίνοντα ρόλο στην ελληνική παιδεία. Από το 1836 έως σήμερα, στα 190 χρόνια ιστορίας τους, έχουν συμβάλει καθοριστικά στη μετάβαση από το αυστηρό σχολείο του παρελθόντος στο σύγχρονο, ανοιχτό και ανθρωποκεντρικό σχολείο, που προάγει την ολόπλευρη ανάπτυξη των μαθητών και μαθητριών, με σεβασμό στη μοναδικότητα κάθε προσωπικότητας.
Την ακολουθία της Αρτοκλασίας τέλεσε μυσταγωγικά ο αιδεσιμολογιότατος Πρωτοπρεσβύτερος π. Ελισαίος Κυνούσης, ο οποίος στη συνέχεια αναφέρθηκε στην παιδαγωγική σημασία της αποδιδόμενης τιμής στους Τρεις Μεγίστους Ιεράρχες της Ορθόδοξου Εκκλησίας.
Η φετινή γιορτή σχεδιάστηκε και υλοποιήθηκε με παιδαγωγική ευαισθησία και επιστημονική συνέπεια από τις καθηγήτριες του Β΄ Αρσακείου-Τοσιτσείου Γυμνασίου Εκάλης, τη Θεολόγο, κυρία Μαρία Χαλκιά, ενώ η μουσική επιμέλεια και το ιδιαίτερα επιλεγμένο ρεπερτόριο ανήκαν στη Μουσικό, κυρία Φανή Αβρανά, που συνέβαλε καθοριστικά στη συγκινησιακή και αισθητική αρτιότητα της εκδήλωσης.
Στη γιορτή συμμετείχαν μαθήτριες της Β΄ και Γ΄ τάξης του Β΄ Αρσακείου-Τοσιτσείου Γυμνασίου Εκάλης, οι οποίες με δραματοποιημένο λόγο, κίνηση και μουσική έδωσαν ζωντάνια και νόημα στο παιδαγωγικό μήνυμα της ημέρας.
Η χορωδία του Β΄ Αρσακείου-Τοσιτσείου Γυμνασίου Εκάλης ερμήνευσε τα τραγούδια:
Σμίλεψε πάλι, δάσκαλε, ψυχές
Another brick in the wall
Μήνυμα ζωής
Τη γιορτή έκλεισε ο Διευθυντής, Δρ. Δημήτρης Καλογιάννης, ο οποίος τόνισε τη διαχρονική προσφορά των Αρσακείων – Τοσιτσείων Σχολείων τόσο στην εθνική Παιδεία του παρελθόντος όσο και στην κάλυψη των σύγχρονων εκπαιδευτικών αναγκών των μαθητών.
